Panik Bozukluk Nedir, Panik Atak Belirtileri Nedir?

Panik bozukluk tanısı için 1 ay içinde birden fazla kez panik atak geçirmiş olması gerekir. Panik Panik atak belirtileri; kalp krizi geçiriyor gibi hissetmek, aklını kaybetmekten korkmak, hızlı kalp atımı, çarpıntı, bulantı, karın ağrısı, soluğun daralması, göğüs ağrısı, baş dönmesi olarak sıralanabilir. Yani her panik atak nöbeti panik bozukluğu anlamına gelmez. Panik bozukluğu kişinin beklenmeyen zamanlarda ataklar geçirmesi ve sürekli atak geçirme korkusu (beklenti anksiyetesi) içinde olmasıdır.

Panik bozukluk hastalığı, yaşanılan olaydan ve içinde bulunulan durumdan bağımsız olarak geçirilen panik ataklardır. Bu panik ataklar tekrarlayıcı ve sıklıkla meydana gelmektedir. Aynı zamanda kişinin tekrar atak geçireceği endişesine sahip olduğu bozukluktur. Kişinin panik atak esnasında yaşadığı belirtileri tekrar yaşacağı yönünde yoğun korkuları vardır. Olası sonuçların gerçekleşmesine karşı endişe duymaktadır.  Panik atak, yoğun bir endişe, kötü bir şey olacağına dair korkuları içinde barındırır.

Panik Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

blank

1. Panik Bozuklukta Fiziksel Belirtiler

Kişi fiziksel açıdan ;

  1. Terleme
  2. Hızlı kalp atımı
  3. Çarpıntı
  4. Bulantı
  5. Karın ağrısı
  6. Soluğun daralması
  7. Göğüs ağrısı 
  8. Baş dönmesi
  9. Boğuluyor gibi olma duyumu
  10. Bayılacak gibi olma duyumu
  11. Üşüme veya ateş basması
  12.  Uyuşmalar

gibi  panik bozukluk belirtileri gösterebilmektedir.

Bu panik bozukluk belirtilerinde dikkat edilmesi gerekilen en önemli nokta ise meydana gelen bu fiziksel belirtilerin herhangi bir sağlık problemiyle ilgisi olmamalıdır. Örneğin panik bozuluk hastalığına sahip kişinin yaşadığı bulantı sorunu mide rahatsızlığından bağımsız olarak ortaya çıkmalıdır. Bulantının asıl nedeni panik bozukluk olmalıdır.

2. Panik Bozuklukta Davranış Belirtileri

Genel olarak panik ataklar kendiliğinden ve beklenmedik bir zamanda ortaya çıkmaktadır. Panik bozukluk hastalığı olan kişilerin genel olarak görünüm ve davranışında panik atak geçirmediği zamanlar dışında belirgin bir bozukluk yoktur. Ancak panik atak esnasında olduğundan fazla endişeli, ileri derecede telaşlı bir görünüme sahiptir. Panik atak sırasında aşırı korku ve kaygı içinde olduğu için kişinin sesi titreyebilir ve kişi sağlıklı ve rahat bir iletişim kuramayabilir.

3.Panik Bozuklukta Bilişsel Belirtiler

Panik ataklar dışında kişinin algısı, belleği, dikkati gibi bilişsel yetileri yerindedir. Fakat panik atak yaşanırken kişi etrafını tanımıyormuş gibi, bilişsel yetileri yerinde değilmiş gibi bir durum ortaya çıkabilir. Kişi şaşkınlık ve karışıklık içinde olabilir. Ayrıca kendine ve çevreye yabancılaşma meydana gelebilir. Örneğin panik atak esanasında kişi kendi bedeninin dışında olduğuna dair bir his (depersonalizasyon) veya çevresinin hatta dünyanın gerçek olmadığına dair bir his (derealizasyon) içinde olabilir.

4.Panik Bozuklukta Diğer Belirtiler

Diğer belirtileri ise denetimi yitirme yani kontrolü kaybetme korkusu, çıldıracak gibi olma hissidir. Kişi çıldıracağı hissine kapılarak yoğun bir korku içine girmektedir. Aynı zamanda ölüm korkusu da bir diğer belirtileri arasındadır. Panik bozukluğu olan kişilerin %90’ında öleceğine, çıldıracağına veya denetmini kaybedeceğine dair düşüncelerin panik atak esnasında meydana geldiği belirtilmiştir.

Panik Atakların Tekrarlanma Endişesi ve Atak Anı

blank

Panik ataklar dışında kişinin düşüncelerinde bir bozukluk yoktur. Sadece atağın tekrar edeceğine dair rahatsız edici düşünceler kişiyi sıklıkla meşgul eder. Kişi belirli durumlarda panik atak geçirdiğini düşünüyorsa bulunduğu ortamlardan kaçınma başlayabilir.Kişinin panik atak nöbeti sırasında belirtiler çok hızlı meydana gelmektedir.Belirtiler yaklaşık 5-10 dakika arasında yatışmaya başlar, giderek şiddeti azalır.

Panik Bozukluk için Tanı Kriterleri Nelerdir?

Yazıda yer verdiğimiz belirtiler kişiden kişiye değişebilmektedir.  Kişinin kesin bir tanı alabilmesi için en az bir ay içinde ağır birkaç kez atak geçirmesi gerekmektedir. Yani panik bozukluk tanısı için tekrar eden panik ataklar gerekmektedir.  Fakat geçirilen bu ataklar herhangi bir tehlike barındırmayan durumlarda ortaya çıkmalıdır.

Panik Bozukluk ve Panik Atak Farkı Nedir?

Çevremizde panik atak hastalığı ile ilgili birçok şey duyuyoruz. Kişi hayatında bir kez panik atak geçirebilir. Bu durum onun panik bozukluk hastalığına sahip olduğu anlamına gelmez. Örneğin bu yargı çevremizde çok yanlış bilinen bir yargıdır. Çünkü insanların hayatları boyunca bir kez panik atak geçirmesi oldukça yaygın ve doğal bir durumdur.

Beklenmedik bir zamanda tekrarlayıcı panik ataklar, panik bozukluk için kriterdir. En önemli ayırıcı kriterlerden bir diğeri ise kişi panik atak geçirdikten sonra aynı belirtileri tekrar yaşayacağı endişesi içine girip yaşamında işlevselliğini yitirecek düzeyde düşüncelere sahip olmasıdır. Amerika Birleşik Devletleri verilerine göre insanların dörtte birinden daha fazlası hayatları boyunca en az bir kez panik atak geçirdiğini belirtmektedir. Panik atak ruhsal bir bozukluk değildir.  Bu yüzden panik bozukluk ve panik atak birbirine karıştırılmamalıdır.

blank

Karıştırılan Durumlar Neler Olabilir?

Örneğin kişinin yükseklik korkusu vardır. Bu kişiyi yüksek bir binanın balkonuna çıkardığınızda fiziksel olarak kalp hızının artması, terleme, titreme, baş dönmesi gibi belirtilere sahip tetiklenen bir panik atak geçirebilir. Kişinin geçirdiği bu panik atağın sebebi bir durum veya tehlikeye karşı ortaya çıkmaktadır. Yani yaşanılan panik atağın sebebi bellidir.  Bu yüzden panik bozuklukla karıştırılmamalıdır.

Panik Bozukluk Tedavi Süreci

Panik bozukluk tedavi sürecinde terapist, danışanın içgörü kazanmasına yardımcı olmayı hedeflemektedir. Özellikle özerk, ayrılık, ölüm, öfke başlıca ele alınan konulardır.

Panik bozuklukta belirtiler çoğu zaman yanlış yorumlanır. Örneğin belli bir kat merdiven çıktıktan sonra kişinin kalp atımının hızlanması beklenen bir durumdur. Fakat kişi bu hızlı kalp atımını yanlış yorumlayıp panik atak belirtisiyle karıştırabilmektedir.

Panik Bozukluk ve Panik Atak Tedavisinde Kullanılan Yöntemler

blank

Terapist, panik bozukluk hastalığı tedavisinde birçok farklı yöntem kullanabilmektedir. Panik bozukluk tedavisinde tercih edilen tekniklerden biri maruz bırakma tekniğidir. Terapist bu teknikle panik atakla alakalı fiziksel belirtileri ortaya çıkartır. Kişide belirtiler başladığında güvenli bir ortamda olduğu için baş etme becerileri öğretilir ayrıca zamanla baş etme becerileri de gelişir. Böylelikle danışan fiziksel belirtilerin yaşanmasından daha az endişe duymaya başlar.

Bilişsel terapide ise hastanın yaşadığı fiziksel belirtileri tehlikeli olarak algılamasına neden olan düşüncelerin sorgulanması ve bu düşüncelerin belirlenmesi sağlanır. Kişinin hayatında panik atağa sebep olan bu düşüncelerin yerini işlevsel olan düşüncelere bırakmasına yardımcı olur.

blank

Hızlı soluma panik atağın fiziksel belirtilerini tetikleyebilmektedir. Doğru ve kontrollü nefes alıp verme kişiyi rahatlatır ve kişinin endişesinin  azalmasına yardımcı olur. Dolayısıyla panik bozukluk tedavisinde doğru nefes tekniğini biliyor olmak ve uyguluyor olmak önemli bir kriterdir.  

Panik bozukluk hastalığında dikkat edilmesi gereken önemli kriterleri özetlemek gerekirse,

1.Panik atak ile panik bozukluk hastalığı birbirine karıştırılmamalıdır.

2. Panik bozukluk hastalığında ataklar sık ve tekrarlayıcı olmalıdır.

3. Panik bozukluk tanısı için hastanın en az 1 ay içinde en az birkaç kez yoğun atak geçirmiş olması gerekir.

4. Hastada fiziksel belirtileri tekrar yaşayacağına yönelik yoğun korku ve endişe mevcuttur.

5. Unutmayın bir kere panik atak geçirmiş olmanız sizin panik bozukluğunuz olduğu anlamına gelmez.

6. Özellikle yukarıda bahsettiğimiz fiziksel belirtiler herhangi bir sağlık sorunuyla ilişkili olmamalıdır.

7. Anlattığımız bütün belirtiler kişiden kişiye değişiklik göstermektedir.

Kişide bahsedilen belirtiler mevcutsa gündelik hayatındaki aktivitelerini yerine getirmekte zorlanıyorsa yani kısacası kişinin işlevselliği bozuluyorsa aynı zamanda bu belirtileri uzun zamandır taşıyorsa profesyonel yardım alması gerekmektedir. Profesyonel yardım için psikiyatrist, psikolog, psikolojik danışman unvanındaki kişilerden destek alabilirsiniz. Bu yazımızda Panik Bozukluk hastalığını genel hatlarıyla ele aldık. Psiko Yaşam Akademisi ailesi olarak sizlerin aklına takılan her türlü sorun veya soru için buradayız. Bizlerle iletişime geçmeniz yeterli olacaktır.

Hoşça kalın…

4 thoughts on “Panik Bozukluk Nedir, Panik Atak Belirtileri Nedir?”

    1. blank
      Ömer Özselçuk

      Sadece el titremesi panik atak denilmesi için yeterli değildir. Asansör ile ilgili kötü deneyimleriniz olmuş olabilir bu da siz de tekrar kaygı yaratıyor gibi…

  1. blank

    Ya hocam o değilde 2 gündür üst üste geçiyorum artık kabullendim panik bozukluğumun olduğunu fakat bişe sorcam cidden kafayı yermiyiz ya yoksa sadece korkuyla olup biter mi bu yani kontrolü kaybetme riskimiz var mı bu hastalık yüzünden?

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Whatsapp Destek